Latince kökenli Fransızca bir sözcük olan “akreditasyon”, güvenilir ve inanılır olma hali
anlamına gelmektedir. Güvenilir olmanın izlenmesi; güvenilir, inanılır olduğunu belirtmek ise
yine Fransızcada “akredite” eylemi olarak ifade edilmektedir. Türk Dil Kurumu tarafından
“denklik” olarak çevrilmektedir. Akreditasyon, kuruluşlar arasında denkliği sağlamak ve
kontrol etmek demektir. Yükseköğretim Kalite Kurulu’na göre ise; bir akreditasyon kuruluşu
tarafından belirli bir alanda önceden belirlenmiş, akademik ve alana özgü standartların bir
yükseköğretim programı tarafından karşılanıp karşılanmadığını ölçen değerlendirme ve dış
kalite güvence sürecini ifade etmektedir. Yükseköğretimde akreditasyon akademik kalite,
saydamlık ve hesap verme sorumluluğunun bir aracıdır.
Akreditasyon türleri : “Kurumsal akreditasyon” ve “Programa dönük akreditasyon” olarak
sınıflandırılır.
Kurumsal akreditasyon, kurumsal kaliteyi minimum standartlarda garantilemeyi amaçlayan,
eğitim-öğretim, araştırma-geliştirme, toplumsal katkı ve yönetim sistemi süreçlerinin
“planlama, uygulama, kontrol etme ve önlem alma” döngüsü kapsamında kurumunun idari,
mali ve akademik kapasitesinin bir bütün olarak değerlendirilmesini sağlayan bir dış
yöntemdir.
Programa dönük akreditasyon, kuruluşu tarafından belirli bir alanda önceden belirlenmiş,
akademik, kalite ve mükemmeliyet standartlarına özgü bir yükseköğretim programı tarafından
karşılanıp karşılanmadığını ölçen değerlendirme ve dış kalite güvence sürecini ifade
etmektedir.
AKREDİTASYON GELİŞİMİ
Akreditasyon ilk olarak, yirminci yüzyılın başlarında Amerikan eğitim sisteminde ortaya
çıkmıştır. ABD’de akreditasyon kurumları yükseköğretimdeki artış ve yeni çalışma
alanlarının ortaya çıkmasının sonucu olarak gelişmiştir. ABD’de ilk bölgesel akreditasyon
ajansı 1885’de kurulmuş, ilk ihtisaslaşmış akreditasyon ajansı 1907'de tıp alanında açılmış, ilk
akreditasyon 1910’da yapılmıştır.
AKREDİTASYON SÜRECİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ
Akreditasyon süreci devlete bağlı olmamasına rağmen, akreditasyon kuruluşlarının
tanınması devletin sorumluluğundadır. CHEA tarafından tanınan akreditasyon kuruluşları on
yıllık sürelerle tekrar akredite edilirler ancak beş yılda bir de kurum ya da programın ara rapor
hazırlaması istenmektedir. Değerlendirme, CHEA tarafından oluşturulan ve kurum
temsilcileri, akreditasyon kurumları ve kamu temsilcilerinden oluşan “Tanınma Komitesi”
tarafından yapılmaktadır. Komite öz değerlendirme raporuna göre akreditasyon kuruluşunu
gözden geçirir ve gerekli görürse alan ziyareti yaparak kuruluşun tanınmasına ilişkin
CHEA’ya görüş bildirir.
