Az kalorili değil, az maliyetli…

Bu yazımızın konusu faydacılık adı altında harika şekilde tasarlanan reklamlar… Son dönemlerde dikkatimi çeken ve piyasanın öncü firmalarının kullandığı bu reklamların altında ne yatıyor? Ben söyleyeyim, kâr amacıyla insanlara düşük maliyetli bir ürünü sağlıklıymışçasına, şeker gibi belirli enerji değerlerinden kısıp piyasaya sürdükleri, çok akıllıca bir reklam çalışması. Normalde 5’e mâl ettikleri ürünün hem maliyetini 4’e düşürüyorlar, akıllı bir reklam çalışması ile de bunu tüketiciye onların sağlığını düşünüyormuşçasına sunuyorlar. Ne akıllıca değil mi?

Bu tür reklamlarda kullanılan Logos ikna yöntemini birkaç cümle ile açıklamak gerekirse; Logos,  ikna etmek için insanların mantıklarına hitap eden yaklaşıma deniyor. Bazı kişilerin ikna olması için mesajı veren kişinin imajından ve duygulardan daha fazlası gerekebiliyor. Konuyla ilgili veriler vermek veya bilimsel açıklamalar yapmak bu öğenin unsurları arasında. Halkla ilişkiler, reklamcılık başta olmak üzere birçok alanda kullanılan Logos ikna yöntemi başarı yüzdesi yüksek verilere ulaşmıştır.

Peki insanları ikna etmek için başka hangi yöntemlerden yararlanırız?

İkna yöntemlerini 3 başlık altında incelemek doğru olacaktır. Ethos, Pathos ve yukarıda bahsetmiş olduğum Logos. Bu yöntemler Aristoteles’in retorik üçgeni oluşturan üçlemedir.

Ethos, daha çok somut ögelerde yer tutar ve bu bağlamda karşı tarafı ikna etmeye çalışmaktadır. Duruş, ses tonu, şöhret, hitabet gibi kavramların etkin kullanıldığı Ethos ikna yöntemine bir örnek vermek gerekirse; bir deterjan reklamında, deterjanı tanıtan tanınmış, unvan sahibi biri olduğunda, hedef kitle daha kolay ikna olurken, ürünü tanınmamış/sıradan bir kişi tanıttığında hedef kitlenin ikna olması o kadar da kolay olmayabilir.

Bir diğer ikna yöntemimiz olan Pathos’a göz atacak olur isek. Pathos daha çok karşı tarafı duygular ile ikna etme çabasıdır. Aşk, korku, mutluluk, merhamet gibi duygular üzerinden insanları etki altına almayı hedefler. Duyguların kullanılarak karşı tarafın ikna edilmeye çalışıldığı Pathos ikna yöntemine bir örnek vermek gerekirse; Dondurma reklamında kullanılan “Aşk seni çağırıyor”, “İlk adımı sen at” gibi sloganlar kullanılarak kitlenin aşk duygusu ile arasında etkileşime girmesi hedeflenmiştir.

Kullanılan bu ikna yöntemleri aslında akıl, duygu ve güvenirlik kavramları bağlamında ortaya çıkmış ve kullanılmıştır. Yunan filozof Aristoteles’in bundan 2400 yıl öncesine dayanan bu retorik üçgeni, günümüz halkla ilişkilerinde ve reklamcılığında etkin olarak kullanılmaya devam etmektedir. Bu farklı yollar insanları ikna etmek için birden çok yolun, seçeneğin olduğunun kanıtı olarak da gözümüze çarpmaktadır. Hepimiz illa bir noktada ikna eden veyahut edilen oluruz. Bunlara hususları aklımızda bulundurmak, ikna olmamızı zor, ikna etmemizi kolay hale getirebilir…