Bireyler toplum içinde var olan ve yaşamını sürdüren sosyal varlıklardır. Bireylerin diğer
insanlarla ve canlılarla kurduğu ilişkiler, hayatlarında önemli bir rol oynar. İletişim
denildiğinde genellikle iki kişinin karşılıklı konuşması aklımıza gelir, ancak iletişim çok daha
geniş bir kavramdır. Hem sözlü hem de sözsüz olarak gerçekleşebilir. Bu iletişim sürecinin
sağlıklı ve kaliteli olması için ise temel belirleyici faktör empati olacaktır. Empati, bireyin bir
başkasının düşünce ve duygularını anlaması ve bu anlayışını o kişiye hissettirmesi olarak
tanımlanır. Empati kavramı ilk kez 1897 yılında Theodor Lipps tarafından kullanılmıştır.
Lipps, empatiyi “Bir insanın kendisini karşısındaki bir nesneye yansıtması, kendini onun
içinde hissetmesi ve bu yolla o nesneyi özümseyerek anlaması süreci” olarak tanımlar.
İngilizce’de ise empati “Bir başkasının ayakkabısını giymek” şeklinde ifade edilir; yani
başkasının perspektifinden bakmak ya da onların deneyimlerini yaşamak anlamına gelir.
Empati kurabilmek için bireylerin, hem kendilerinin hem de karşısındaki kişinin farkını
bilişsel olarak ayırt edebilmesi ve karşısındakinin duygularını iyi analiz edebilmesi
gerekmektedir. Sağlıklı bir empati kurma sürecinde dört temel aşama vardır:
Duyguları Fark Etme ve Anlamlandırma: Birey, kendi duygularını ve karşısındaki kişinin
duygularını fark etmeli ve anlamlandırmalıdır.
İletişim Kurma: Birey, karşısındaki kişi ile açık ve etkili bir iletişim kurmalıdır.
Dinlendiğini ve Anlaşıldığını Hissettirme: Karşıdaki kişi, kendisinin dinlendiğini ve
anlaşıldığını hissetmelidir.
Kendini İfade Etme: Birey, kendini ve duygularını karşısındaki kişiye açıkça ifade etmelidir.
Bu sürecin sağlıklı bir şekilde gerçekleşmesini anlamak için bir bitkiyi örnek olarak ele
alabiliriz. Evimize aldığımız bir bitkiyi sağlıklı bir şekilde yetiştirmek istiyorsak, öncelikle
bitkinin özelliklerini bilmemiz gerekir. Bitki solmuş veya solmak üzereyse, bitkinin
ihtiyaçlarını anlamalıyız. Belki bitki, mevcut yerini veya toprağını sevmemiştir; belki de
nemli bir ortamda yetişmesi gerekiyordur. Kısacası, bitkinin sağlıklı ve canlı kalmasını
istiyorsak, onu anlamamız ve ihtiyaçlarını karşılamamız gerekmektedir. Benzer şekilde, insan
ilişkilerinde de empati kurmak, karşılıklı anlayış ve sağlıklı iletişimin temelidir. Başkalarının
duygularını anlamak ve buna göre hareket etmek, ilişkilerin daha güçlü ve etkili olmasını
sağlar.
