Halkla İlişkilerin Türkiye’deki Tarihçesi
Halkla İlişkiler nedir?
Hedef kitleleri ikna edebilmek ve etkilemek için hazırlanmış planlı, inandırıcı bir iletişim çabasıdır. Başka bir tanımda ise; bir kurumun tüm paydaşlarıyla kaynaşma çabasıdır.
Halkla ilişkilerin gelişim süreci, insanlığın var olmasıyla birlikte başlamıştır. Geçmiş dönemlerde halkla ilişkilerle benzeşen uygulamalar bulunmaktadır. Ancak onun bir meslek haline gelmesi 20. yüzyılın başlarında olmuştur. Halkla ilişkilerin tarihi dönemler içerisindeki gelişiminde üç temel etken rol oynamıştır. Bunlar; kamuoyunun bir güç olarak görülmesi, kamuların desteğini almak için kurumların sürekli rekabet etmesi ve kitle iletişim araçlarının gelişmesidir.
Türkiye’deki halkla ilişkiler anlayışı, Batı’daki, özellikle Amerika’daki gibi bir gelişme gösterememiştir. Ülkemizde halkla ilişkilerin profesyonelleşme süreci 1960’lıyıllardan itibaren öncelikle kamu kurumlarında başlamaktadır. Kamu kuruluşlarının halkla ilişkiler çalışmaları basın büroları kurulmasıyla ortaya çıkmıştır. Ancak bu yıllardan önce de, halka ilişkileri benzeri çalışmaların yapıldığı görülmektedir. Yöneticilerin halkla iyi diyalog kurma çabaları, sorunlarına çözüm bulma arayışları, görüşlerini benimsetme çalışmaları eski Türk devletlerinde Selçuklu ile Osmanlı dönemlerinde ve Cumhuriyet’in kuruluş yıllarında hep var olmuştur. Osmanlı Devletinde halkla ilişkiler sayılabilecek birçok uygulamadan söz edilebilir. Halka açık divan toplantıları, camilerde yapılan duyurular, padişahların kıyafet değiştirerek halkın arasına girmesi ve sorunları öğrenmeye çalışması, ayanlık kurumu o günün şartları içerisinde halkla ilişkiler uygulamaları olarak görülmektedir. Ancak bu uygulamalar sistemli ve sürekli değildir. Bir ölçüde yöneticinin tercihine bırakılmıştır. Cumhuriyet’in kuruluş yıllarından günümüze, ülkemizdeki halkla ilişkilerin gelişimi dört dönem altında ele alınmaktadır. Bu dönemler; 1919-1960 yılları arasındaki dönem, 1960-1980 yılları arasındaki dönem, 1980-2000 yılları arasındaki dönem ve 2000 yılı ve sonrası dönemdir.