Reklam ve Metafor İlişkisi
Metafor Nedir?
Türk Dil Kurumuna göre metafor, “eğretileme, benzetme amaçlı mecaz” olarak tanımlanmaktadır. Metafor tekniğinde benzetilen ile benzeyen ögelerinden biri kullanılır ve gibi, sanki, adeta gibi edatlara yer verilmemektedir. Kendisine benzetilen ile benzetmeye konu olan nesne ya da kavram ile çağrışıma dayalı bir benzerlik kurulur. Soyut anlamdaki kelimeler somutlaştırılarak anlama derinlik ve canlılık katılır. Örneğin görmedim, duymadım, bilmiyorum eylemlerini simgeleyen metafor “üç maymunu oynamaktır”. Metafor başta şiir olmak üzere sinema, felsefe, sosyoloji ve reklamcılık gibi birçok alanda görsel, yazılı veya sözlü olarak ifade edilebilir.
Reklam ve Metafor İlişkisi
Metaforlar, bireylerin günlük yaşantısının ve konuşmalarının bir parçası olması ve özellikle yaratıcılığın sınırlarını genişletmesi nedeniyle reklamcılar tarafından oldukça sık kullanılan bir tekniktir. Metaforlar reklama olan ilgiyi, hatırlanabilirliği, ikna durumunu arttırmakta ve son olarak da reklamın beğenilmesini sağlayarak tüketiciyi satın alma davranışına yönlendirmektedir. Burada tüketici açısından önemli olan şey, reklamda kullanılan metaforların anlaşılabilir olmasıdır. Benzetilen kavram, mutlaka tanınan bir nesne ya da olgu olması gerekmektedir. Örneğin kırmızı renk, gül ve kalp metaforu sevgiyi çağrıştırmaktadır. Bu şekilde işaretler, imgeler ve metaforlar yoluyla düşüncelere ve nesnelere anlamlar yükleyen bireyler için hayat biraz daha güzelleşmekte ve anlam kazanmaktadır. Bu bağlamda reklamlarda kullanılan ve tüketicilerin zihninde bir çağrışım yapıp bilinçaltına seslen metaforlar, tüketicilerin ikna olma sürecini kolaylaştırarak reklama olan ilgiyi de arttırmaktadır. Metaforlar markaların ve firmaların, tüketicilerin dikkatini çekme konusunda en uygun araçlarından biridir. Reklam ve tanıtım faaliyetlerinde kullanılan metaforlar, tüketicilerin algılama ve yorumlama biçimini etkilediğinden dolayı tüketicilerin mesajı verilen ürüne karşı olan tutum ve davranışları da büyük ölçüde etkilenmektedir.
Reklamda Kullanılan Metafor Örnekleri
- Burger King Mehter Marşlı Ramazan Reklam Filmi
Burger King’in 2006 yılında ülkemizde yayınlanan mehter marşlı ramazan reklamında burger yiyen bir yeniçeri figürü kullanılmıştır. İzleyiciler üzerinde yapılan araştırmalarda Burger’ın bir yeniçeriyi bile doyurabileceği sonuçlarına ulaşılmıştır.
- Braun Makarna Reklamı
Braun, tıraş ve güzellik bakım ürünleriyle tanınan bir markadır. Yayınladıkları bir reklam görselinde kıvrılmış haldeki makarnalar Braun saç düzleştirme makinesiyle spagetti şeklinde düzleşmiştir. Bu metafor Braun ürünlerinin kıvırcık saçları bile düzleştirebileceğini göstermiştir.
- New York Film Akademisi Reklamı
Kırmızı bir çöp kovasının içine yuvarlak şeklinde atık kağıtlar konulmuştur. Görsel patlamış mısırı çağrıştırmaktadır. Bu metafor kullanımıyla senarist olmak isteyenlerin dikkatlerinin çekilmesi amaçlanmıştır.
- McDonald’s “Başka Acıya Gerek Yok” Reklamı
Bu reklamda şarkıcı Emrah hamburger yerken arkadan gelen bir kişi Emrah’a kötü bir haber vermektedir. Emrah da yanıt olarak başka acıya gerek yok demiştir. Bu metafor ile hamburgerin zaten yeteri kadar acı olduğu, kalan bütün acıların en başında geldiği vurgusu yapılmıştır.
- Ayşe Teyze Zeytinyağlı Lay’s Reklamı
Ege Bölgesi’nin bir köyünde yapılan zeytinyağına vurgu yapan Lays’in, Ege’nin marka gözünde çok değerli olduğu ve doğal zeytinyağının gösterilmesiyle de güvenilirliği sağlamak istediği söylenebilir. Oldukça pozitif ve enerjik bir kişilik olan Ayşe Teyze ise reklamın enerjisini arttırmış, mutluluk veren bir imaj oluşturmuştur. Aynı zamanda Ayşe Teyze’nin doğallığı Türk kültürünü yansıtmıştır