Halkla ilişkilerin varlığı ile kastımız, halkla ilişkilerin varlığını sorgulamaktaki amacımız halkla ilişkilerin tanımını ve halkla ilişkilerin faaliyet alanlarını, profesyonel manada ortaya çıkışını incelemektir.
Beş farklı halkla ilişkiler derneğinin tanımlamalarındaki anahtar kelimeler baz alarak oluşturulmuş bir tanıma göre:
Halkla ilişkiler ortak anlayış ve iyi niyet temelinde, stratejik iletişim ve yönetim fonksiyonu olarak öne çıkmaktadır. Bu disiplin ilişki yönetimi prensipleriyle şekillenir, karşılıklı yarar odaklıdır ve kamu yararını gözeterek iletişim stratejileri geliştirilir. Temelde, organizasyonun itibarını ve imajını yönetirken aynı zamanda toplumun genel çıkarlarını dikkate almayı amaçlamaktadır (Yıldırım, 2020).
Halkla ilişkilerin faaliyet gösterdiği alanlar -uygulama alanları- açısından bakıldığında şu alanları sayabiliriz (Peltekoğlu, 2012):
• Kriz Yönetimi
• İmaj Yönetimi
• Etkinlik Yönetimi
• Basınla İlişkiler
• Müşteri İlişkileri
• Kamuoyu İletişimi
• Kurum İçi İletişim
• Pazarlama İletişimi
• Sponsorluk
• Sosyal Sorumluluk
• Yeni Medya
• Reklam
• Lobicilik
Bu alanlar halkla ilişkiler çalışanlarının çözüm ürettiği alanlardır. Bu alanlarda yapılan faaliyetler halka ilişkilerin var olmasının temel sebeplerindendir.
Halkla ilişkiler birçok farklı disiplinden beslenen ve etkilenen disiplinler arası bir alandır. Halkla ilişkilerin beslendiği, ilişkide olduğu disiplinler:
• Sosyoloji
• İletişim Bilimleri
• Psikoloji
• İşletme
• Pazarlama
• Medya
• İletişim
• Hukuk
• Teknoloji
• Bilgi Yönetimi
Halkla ilişkiler bu disiplinlerden yararlanarak literatürünü ve faaliyet alanlarını genişletir.
Modern manada halkla ilişkilerin ilk ortaya çıkışı ve kabul görüşü Amerika Birleşik Devletleri’nde Ivy Lee’nin Rockefeller’ın sahibi olduğu Colorado Kömür Madeni Grevindeki isyanlara ürettiği çözümlerle olmuştur.
Ivy Lee bu krizi çözüme kavuşturmak için basın açıklamasını ve basın bültenini çok etkili bir şekilde kullanmıştır. Kömür madeni krizi konusunda bilgisi olmayanlar, Ivy Lee’nin ürettiği stratejiler ile grev yapan işçileri anarşist olarak görmüştür. Ivy Lee ardından Rockefeller Vakfı’nın kurulmasına öncülük etmiştir.
Bu olaydan sonra Ivy Lee kriz yaşayanların, imajını düzeltmek isteyenlerin danıştığı isim haline gelmiştir.
Ivy Lee bu olayda yaşandığı gibi krizlere-sorunlara halkla ilişkiler uygulamalarını kullanarak çözüm üretmiştir. Alana yaptığı katkılar ile modern halkla ilişkilerin babası olarak tarihe geçmiştir.
Sonuç olarak modern manada halkla ilişkilerin var oluşu bir kriz yönetim süreci olarak karşımıza çıkmaktadır. Halkla ilişkiler meşrulaştırılmak istenilen konuları, rızayı tahakküm ile değil de rafine-nazik bir yaklaşımla sağlamak için var olmuştur. Halkla ilişkiler tahakküm oluşturmadan rıza sağlama ve meşrulaştırma aracıdır.
Halkla ilişkilerin var olma sebebi de tahakküm olmaksızın rıza sağlamak ve meşruiyet yaratmaktır.
KAYNAKÇA
Aktürk, E. (tarih yok). “Colorado Kömür Madeni Grevi” Ivy Lee. 11 30, 2023 tarihinde Selçuk HİT: https://www.selcukhit.com/post/colorado-k%C3%B6m%C3%BCr-madeni-grevi-ivy-lee adresinden alındı
Peltekoğlu, F. B. (2012). Halkla İlişkiler Nedir? (7. Baskı b.). İstanbul: Beta Basım.
Yıldırım, A. (2020). Halkla İlişkilerin Kavramsal Tanımlamaları Üzerine Bİr İnceleme. Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademis, 6(2), 133-150.
